Halitose/ slechtruikende adem

Column Optimale Mondzorg in Napa, weekendbijlage van Amigoe

Halitose…?,

….dit betekent niet anders dan een slechtruikende adem. Meestal is dit, of beter gezegd kan dit een lastig probleem zijn. Iemand kan tijdelijk uit zijn mond ruiken, bijvoorbeeld na het eten van gekruid voedsel, drinken van alcohol of roken. Maar iemand met halitose ruikt continue uit zijn mond. Hoeveel mensen daadwerkelijk last hebben van ‘halitose’(voortdurend een slechte adem) is niet exact bekend. Onderzoeken geven verschillende percentages aan, variërend van vijftien tot vijftig procent van de bevolking. De meeste personen die halitose hebben zijn zich er zelf vaak niet van bewust. Het is moeilijk om de eigen adem te ruiken en het op een objectieve manier te evalueren. Veelal merken de mensen in zijn omgeving  het wel, maar vinden zij het moeilijk om dat te zeggen aan de desbetreffende persoon. De persoon die zich wel bewust is dat hij uit zijn mond ruikt, ofwel halitose heeft kan daaronder lijden, zich onzeker voelen en zijn gedrag aanpassen in sociale situaties, zoals bijvoorbeeld met de hand voor de mond gaan praten of zelf bepaalde sociale situaties vermijden. Halitose kan de kwaliteit van leven van een persoon negatief beinvloeden.

Halitose is een sociaal probleem dat zowel voor de patiënt zelf als de mondzorgprofessional een taboe vormt. Voor de mondzorgprofessional is het lastig om een wellicht onwelkome of onaangename boodschap te moeten geven aan de patiënt, daar deze boodschap kan resulteren in gevoelens van schaamte of verlegenheid.  Uit een studie van Buunk-Werkhoven et al. (2015) gehouden onder Nederlandse tandartsen en mondhygiënisten blijkt slechts twaalf procent de patient altijd te informeren indien hij halitose heeft. Zevenendertig procent van de ondervraagde mondzorgprofessionals  doet dit hooguit ‘af en toe’. Mondhygiënisten wijzen hun patiënten vaker dan tandartsen op een slechte mondgeur. Een mogelijke verklaring hiervoor zou kunnen zijn, dat hoe groter de sociale afstand tussen twee individuen is, hoe kleiner de kans is dat men iemand zal attenderen op de aanwezigheid van halitose. 

Onderzoek naar halitose bij 1466 volwassenen in Nederland (Buunk-Werkhoven en Buunk, 2018) toont aan dat vrouwen meer dan mannen alert zijn op een slechte adem. Ook wijzen zij een potentiële partner eerder af wanneer deze uit zijn mond ruikt. Er is gekeken naar het belang van de mondgezondheid in sociale interactie in het algemeen. De meest bepalende factoren  voor het mogelijk afwijzen van een partner zijn;  ten eerste het hebben van een vieze lichaamsgeur, ten tweede halitose en ten derde een lelijk uitziend gebit. Pas daarna zijn smakeloze kleren, overgewicht, een onaantrekkelijk gezicht, een slecht figuur, een lage opleiding, weinig geld en een andere sociale achtergrond van invloed. Vrouwen zijn ten opzichte van mannen eenvoudiger te motiveren tot adequate  mondzelfzorg. De vrees om als partner afgewezen te worden op basis van de mondgeur is voor volwassenen een goede motivator om het gebit goed te verzorgen. Onderzoek onder jongeren op Curacao (Reyerse et al., 2019; Buunk-Werkhoven en Reyerse, 2015) toont aan dat jongeren vinden dat het gebit er schoon uit moet zien, fris moet ruiken voor de omgeving en dat een schoon gebit goed is voor de algehele gezondheid. Een slechte adem (vieze geur) vinden zij onverzorgd. De helft van de jongeren zou het ”gewoon zeggen” als iemand anders zijn gebit niet goed verzorgt.

De oorzaak van halitose ligt meestal direct in de mond (tachtig procent), daarom is het belangrijk dat de tandarts of mondhygienist deze onderzoekt. De meest voorkomende oorzaken zijn tandbederf (cariës) of tandvleesontstekingen (gingivitis/parodontitis) en de aanwezigheid van bacteriën op het achterste gedeelte van de tong. Deze bacteriën produceren zwavelgas, wat onaangenaam ruikt. Een goede dagelijkse mondhygiëne en behandelingdoor de tandarts of mondhygiënist kan de oorzaak, en daarmee de halitose doen verdwijnen. Wanneer klachten blijven bestaan, wordt verder gezocht naar andere mogelijke oorzaken.

Mogelijke andere oorzaken kunnen zijn:

-droge mond (Xerostomie)

-ontstoken keelamandelen, 

-chronische infecties van de bovenste luchtwegen,

-aandoeningen van de neus- of keelholte, bijvoorbeeld een ontsteking van de bijholten of neuspoliepen.

-een Zenker divertikel in de slokdarm. Dit is een uitstulping in de vorm van een zakje in de slokdarmwand. In dit zakje kunnen etensresten achterblijven en deze kunnen gaan rotten.

-het volgen van een dieet  (met name vasten),

-een slecht sluitend sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag.

De tandarts of mondhygienist kan u in dit geval doorsturen voor verder onderzoek naar de KNO-arts (keel-, neus- en oorarts), een diëtist of een MDL-arts (maag-, darm- en leverarts).

Tips:

Indien u twijfelt of u halitose heeft, dan zou u uw partner, een gezins-/familielid of uw tandarts/mondhygiënist kunnen vragen of dit daadwerkelijk zo is.

Poets uw gebit 2 x per dag en reinig dagelijks de ruimtes tussen uw tanden en kiezen. Tevens kunt u een tongschraper gebruiken om het achterste gedeelte van de tong te reinigen.

Bezoek uw tandarts/ mondhygienist 2 x per jaar om uw gebit te laten controleren en het gebit professioneel te laten reinigen.

Bronnen:

Buunk-Werkhoven YAB, Buls JG, Osinga E, Bruers JJM. Diagnosis and treatment of halitosis by dental hygienists and dentists in the Netherlands. Int Dent J 2015;65:65-70.

Poster presentation: Buunk-Werkhoven YAB, Buunk AP. “The impact of sound teeth and a fresh breath on interpersonal relationships” at the Human Behaviour and evolution Society conference, 4-7 July 2018, Amsterdam, Nederland.

Buunk-Werkhoven YAB, Reyerse E. Teenagers’ oral health and oral self-care in Curacao. Dent Health Cur Res 2015;1:1,

Poster presentation: Reyerse E, Kortleve K, Buunk-Werkhoven YAB, “Specifying and visualizing oral health determinants of teenagers in Curacao” at International Symposium of Dental Hygiene, 15-17 July 2019, Brisbane, Australië.